Wizyta online przy otyłości. Co zrobię zdalnie, a czego nie

Przez kamerę zbieram dokładny wywiad, omawiam wyniki i ustalam z Tobą plan leczenia. Nie zbadam Cię fizykalnie: nie osłucham serca, nie obejrzę skóry z bliska, nie zbadam brzucha ani nie zmierzę składu ciała. Wagę, obwód talii i ciśnienie mierzysz sama w domu, według instrukcji, którą dostajesz przed wizytą. Wizyta online mieści się między tymi zdaniami, i to jedyna forma, w jakiej pracuję.

Podstawa prawna

Zdalne leczenie nie jest w Polsce rozwiązaniem na próbę. Ustawa o działalności leczniczej w art. 3 ust. 1 pozwala udzielać świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty w art. 2 ust. 4 mówi, że lekarz może w ten sposób wykonywać swoje czynności, czyli badać, rozpoznawać i leczyć. Art. 42 ust. 1 tej samej ustawy dodaje, że lekarz orzeka o stanie zdrowia po osobistym albo zdalnym zbadaniu pacjenta i po analizie dokumentacji.

Kodeks Etyki Lekarskiej, w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2025 roku, w art. 9 każe lekarzowi wybrać formę konsultacji, która zapewni pacjentowi odpowiednią jakość i ciągłość opieki. Komisja Etyki Lekarskiej NRL w komentarzu do tego przepisu podkreśla, że wywiad przy konsultacji zdalnej powinien toczyć się w czasie rzeczywistym, z taką samą uwagą, jaką poświęcam każdej rozmowie.

Ta praktyka prowadzi wyłącznie wizyty online. Trzymam się jednej zasady: zdalna forma nie obniża jakości opieki ani decyzji, które razem podejmujemy.

Przed wizytą

Rezerwację i płatność załatwiasz online, w chwili umawiania terminu. Zaraz po niej wypełniasz ankietę: pytam w niej o historię masy ciała, wcześniejsze próby leczenia, choroby, leki, sen, stres, jedzenie i ruch. W tym samym miejscu wgrywasz wyniki badań i dokumentację od innych lekarzy, jeśli je masz. Podajesz też numer PESEL, bo bez niego nie wystawię e-recepty ani e-skierowania.

Wagę, obwód talii i ciśnienie mierzysz sama, najlepiej rano, i zapisujesz wynik do ankiety. Jak dokładnie zmierzyć obwód talii, opisuję niżej, w sekcji o przygotowaniu.

W trakcie wizyty

Łączymy się przez wideo w przeglądarce, bez instalowania aplikacji. Pierwsza wizyta trwa 45 minut i kosztuje 300 zł. Zaczynam od potwierdzenia tożsamości i zgody na teleporadę. Potem jest wywiad, najdłuższa część rozmowy, i przegląd wyników oraz pomiarów, które przygotowałaś. Ustalamy plan: jedzenie, aktywność, a gdy są wskazania i nie ma przeciwwskazań, także leczenie farmakologiczne. Jeśli rozważam lek, mówię, jakich działań niepożądanych można się spodziewać.

Jeśli połączenie wideo się zrywa, dokończymy przez telefon. Pierwszą wizytę prowadzę jednak zawsze z obrazem, bo widzę wtedy, jak mierzysz talię, i po prostu lepiej rozmawiamy.

Po wizycie

Dostajesz plan na piśmie. Wystawiam e-skierowanie na badania albo do innego specjalisty, gdy jest potrzebne, i e-receptę, gdy włączam lek. Ustalamy termin kontroli. Kontrola trwa 20 minut, kosztuje 200 zł i dotyczy postępów, tolerancji leczenia i drobnych zmian w planie. Kontrole są częścią leczenia, nie dodatkiem.

Zgoda i prawo odstąpienia

Przy rezerwacji zaznaczasz zgodę na teleporadę, którą odnotowuję w dokumentacji. Rezerwacja to też umowa zawarta na odległość: masz 14 dni na odstąpienie od niej. Gdy chcesz, żebym wykonała usługę przed upływem tego terminu, zaznaczasz to wyraźnie przy rezerwacji, bo po wykonanej wizycie prawo odstąpienia wygasa. Łączymy się przez szyfrowany system do wideokonsultacji, nie przez komunikator społecznościowy, bo dane o zdrowiu podlegają szczególnej ochronie.

Czego nie zrobię online

Nie zbadam Cię fizykalnie. Nie osłucham serca i płuc, nie ocenię obrzęków nóg, nie obejrzę dokładnie zmian skórnych, nie zbadam tarczycy ani brzucha, nie zmierzę składu ciała. Nie zmierzę też sama Twojego ciśnienia, polegam na Twoim ciśnieniomierzu.

Gdy potrzebne jest badanie fizykalne, gdy pojawiają się objawy, których przyczyny nie ustalę zdalnie, albo gdy pomiary domowe budzą wątpliwości, na przykład bardzo wysokie ciśnienie albo rozbieżne wyniki wagi, kieruję Cię do lekarza, który zbada Cię na miejscu, albo zlecam pilne badania.

Ból w klatce piersiowej, nagła duszność, objawy udaru to nie są sprawy na wizytę online, ani u mnie, ani u nikogo innego. W takiej sytuacji dzwoni się pod 112 albo jedzie na SOR.

Recepta nie jest celem wizyty

W internecie łatwo trafić na serwisy, które wystawiają receptę po wypełnieniu formularza, bez rozmowy z lekarzem. Nazywa się je receptomatami. Tak nie wygląda leczenie otyłości i tak nie pracuję.

Powody są konkretne. Art. 42 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza wymaga zbadania pacjenta, osobiście lub zdalnie, i analizy dokumentacji, a formularz nie jest ani jednym, ani drugim. Receptę bez badania ustawa dopuszcza tylko wtedy, gdy jest niezbędna do kontynuacji leczenia i uzasadnia to dokumentacja medyczna (art. 42 ust. 2). Nie dotyczy to rozpoczynania nowej terapii. Leki stosowane w otyłości mają przeciwwskazania, interakcje i działania niepożądane, a otyłość często idzie w parze z nadciśnieniem, zaburzeniami gospodarki węglowodanowej albo chorobami tarczycy, których nie widać w ankiecie.

Często słyszę pytanie, czy po wizycie online dostanie się lek. Odpowiadam, że to zależy od wywiadu, wyników i wskazań, a nie od tego, czy rozmawiamy przez kamerę, czy przy biurku. Jeśli czegoś brakuje, najpierw zlecam potrzebne badania.

Jak się przygotować

Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości (PTLO 2024) wymieniają badania, które zwykle wykonuje się przy ocenie osoby z otyłością:

• glukoza na czczo, a w razie potrzeby doustny test obciążenia glukozą (OGTT),
• lipidogram,
• TSH,
• ALT i AST,
• kreatynina,
• kwas moczowy,
• morfologia krwi.

Wyniki z ostatnich kilku miesięcy wgraj jako plik albo zdjęcie. Bez nich nie przekładaj wizyty, zlecę badania i omówimy je na kolejnej.

Zapisz leki przyjmowane na stałe z dawkami, także suplementy i leki bez recepty. Do tego rozpoznane choroby, operacje, alergie i wcześniejsze działania niepożądane leków. Jeśli jesteś kobietą, przyda się informacja o regularności cykli, antykoncepcji i planach ciążowych.

Zważ się rano, po toalecie, przed śniadaniem, w lekkiej bieliźnie, zawsze na tej samej wadze postawionej na twardej podłodze. Jeden pomiar to punkt odniesienia. Masa ciała waha się z dnia na dzień, więc w leczeniu liczy się trend z kilku tygodni.

Obwód talii zmierz według protokołu z raportu ekspertów WHO:

1. Stań prosto, stopy razem, ręce luźno wzdłuż ciała. Odsłoń brzuch.
2. Znajdź dolny brzeg ostatniego żebra i górny brzeg talerza kości biodrowej, czyli kości wystającej po bokach.
3. Połóż centymetr krawiecki w połowie odległości między tymi punktami, poziomo dookoła ciała. Pomoże lustro albo druga osoba.
4. Nie wciągaj brzucha. Odczytaj wynik na końcu zwykłego, spokojnego wydechu.
5. Taśma ma przylegać, ale nie uciskać.
6. Zmierz dwa razy. Jeśli wyniki różnią się o więcej niż 1 cm, zmierz trzeci raz.

Dla orientacji: w zaleceniach PTD 2025 obwód talii ≥80 cm u kobiet i ≥94 cm u mężczyzn jest jednym z kryteriów corocznego badania w kierunku cukrzycy. To nie rozpoznanie, tylko sygnał, że jest o czym rozmawiać.

Jeśli masz ciśnieniomierz, zmierz ciśnienie przez kilka dni rano i wieczorem, po 5 minutach siedzenia, i zapisz wyniki. Zapisz też kilka pytań, na których Ci zależy. W trakcie rozmowy łatwo o nich zapomnieć.

Zacznij od centymetra krawieckiego i wyników, które już masz. Z nimi pierwsza rozmowa online od razu ustali plan.

Źródła

1. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, art. 3 (tekst jednolity, LexLege), dostęp: 24.09.2026.
2. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 2 (tekst jednolity, LexLege), dostęp: 24.09.2026.
3. Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 42 (LexLege), dostęp: 24.09.2026.
4. Telemedycyna to nie tylko teleporady. Komentarz stanowiska Komisji Etyki Lekarskiej NRL do nowego art. 9 KEL (Polityka Zdrowotna), dostęp: 24.09.2026.
5. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024. Stanowisko PTLO (Medycyna Praktyczna), dostęp: 24.09.2026.
6. Otyłość: zalecenia kliniczne PTLO 2024, omówienie (opieka.farm), dostęp: 24.09.2026.
7. Waist Circumference and Waist-Hip Ratio: Report of a WHO Expert Consultation (WHO), dostęp: 24.09.2026.
8. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2025. Stanowisko PTD, dostęp: 24.09.2026.